Ta forma antykoncepcji znana jest już prawie pół wieku. Tabletka antykoncepcyjna, tzw. pigułka, przeszła szereg przeobrażeń. Z upływem lat znacznie obniżono ilość zawartych w niej hormonów (estrogenów i progestagenów). Doustne środki antykoncepcyjne są najskuteczniejszą metodą zapobiegania ciąży. Niestety należy pamiętać o ich codziennym zażywaniu o tej samej porze.

Mechanizm działania.

Obecność hormonów w codziennie przyjmowanej pigułce naśladuje obecność naturalnych substancji hormonalnych i powoduje, że wysyłane są sygnały do przysadki mózgowej. W rezultacie w przysadce mózgowej dochodzi do obniżenia wydzielania FSH i LH, co zapobiega wzrostowi i uwalnianiu komórek jajowych z jajnika i powoduje zahamowanie owulacji.

Prawie wszystkie pigułki mają w swoim składzie ten sam estrogen - etynyloestradiol, natomiast różnią się rodzajem zawartego w nich drugiego hormonu - progestagenu (syntetyczna pochodna progesteronu) i wzajemnym stosunkiem ilościowym obu składników.

• jednofazowe - wszystkie tabletki w opakowaniu mają ten sam skład;
• dwufazowe - dwa rodzaje tabletek o różnej dawce progestagenu w jednym opakowaniu. Obecnie wśród wszystkich pigułek antykoncepcyjnych są one najrzadziej stosowane;
• trójfazowe - opakowanie zawiera trzy rodzaje tabletek o różnej zawartości etynyloestradiolu i progestagenu.

Sposób przyjmowania tabletki.
Tabletki przyjmuje się codziennie, przez 21 dni, o stałej porze dnia.

Zapamiętaj:

• Tabletki antykoncepcyjne muszą być stosowane regularnie - codziennie o tej samej porze.
• Jeśli pigułka została zwymiotowana przed upływem 4 godzin od jej połknięcia, musisz przyjąć kolejną.
• Gdy zapomnisz wziąć pigułkę i przerwa między kolejnymi tabletkami będzie dłuższa niż 36 godzin, to do końca cyklu powinnaś zastosować dodatkowe zabezpieczenie przez następnych 7 dni, by na pewno uniknąć ciąży.
• Jeżeli w opakowaniu pozostało mniej niż 7 tabletek, a zapomnisz wziąć tabletkę, kolejne opakowanie powinnaś przyjąć bez 7-dniowej przerwy. Jeśli w opakowaniu pozostało więcej niż 7 tabletek, kolejne opakowanie zaczyna się po zwykłej 7-dniowej przerwie.
• Hormony zawarte w tabletce podlegają przemianie metabolicznej w wątrobie, sama pigułka wchłaniana jest w jelicie. Dlatego, jeśli stosujesz doustne leki wpływające na aktywność enzymów wątrobowych (np.: leki przeciwpadaczkowe, uspokajające, czy przeciwgrzybicze), może dojść do osłabienia działania antykoncepcyjnego tabletki. Wówczas zalecane jest dodatkowe zabezpieczenie.
• Możliwe jest gorsze wchłanianie zawartych w pigułce hormonów podczas stosowania niektórych antybiotyków. Dlatego podczas kuracji i przez 7 dni od jej zakończenia powinnaś się dodatkowo zabezpieczać.
• Niektóre ziołowe leki, jak np. dziurawiec czy preparaty przeczyszczające mogą obniżać skuteczność antykoncepcyjną pigułek.

UWAGA!

Stałej kontroli lekarskiej powinny podlegać pacjentki: z wadami serca, zaburzeniami funkcji nerek, nadciśnieniem, padaczką lub migreną. Tabletki antykoncepcyjne zawierające w swym składzie estrogeny i progestageny nie powinny być stosowane u kobiet powyżej 35 roku życia i starszych, które palą papierosy.

Wskaźnik Pearla

<1

Zalety:	Wady:
zmniejszenia nasilenia krwawienia miesiączkowego wieloletnie doświadczenie w stosowaniu	konieczne codzienne stosowanie jej skuteczność może być zaburzona przez dolegliwości układu pokarmowego może powodować krwawienia międzymiesiączkowe

Przypis:
WHO Medical Eligibility. Criteria for contraceptive Use 3-rd ed. Geneva, Switzerland: World Health Organization 2007.